← Kennisbank

Methoden · Business Architecture · v1.0

Een waardestroom ontwerpen

Werk vanuit het resultaat voor de belanghebbende en verbind waardefasen met benodigde capabilities.

Wanneer gebruik je dit?

Gebruik deze werkwijze wanneer teams wel hun activiteiten kennen, maar de samenhang met klantwaarde of het resultaat voor een andere belanghebbende onvoldoende zichtbaar is.

Begin bij de ontvanger van waarde

In deze EAW-werkwijze beschrijft een waardestroom hoe een belanghebbende via samenhangende waardefasen tot een beoogd resultaat komt. Benoem daarom eerst wie waarde ontvangt, welke behoefte aanleiding geeft tot de stroom en wanneer het resultaat voor die persoon of organisatie is bereikt.

Schrijf de waardebelofte concreet op. Een aanvraag verwerkt zegt vooral iets over de interne administratie. Duidelijkheid over mijn aanvraag en de vervolgmogelijkheid beschrijft het resultaat vanuit de aanvrager. Toets die formulering bij de belanghebbende; behandel een nog niet getoetste behoefte als aanname.

Bepaal de waardefasen

Formuleer per fase welke extra waarde beschikbaar komt. Leg startvoorwaarde, eindvoorwaarde en betrokken belanghebbenden vast. Begin met een overzicht dat gezamenlijk bespreekbaar is. Werk de volgorde van taken, uitzonderingsroutes en overdrachten daarna in het bijbehorende proces uit.

Fictief voorbeeld: een aanvraag laten beoordelen

WaardefaseWaarde voor de aanvragerMogelijk benodigd vermogen
Aanvraag indienenDe behoefte en gegevens zijn kenbaar gemaaktAanvraagontvangst
Beoordeling verkrijgenDe aanvraag is inhoudelijk beoordeeldAanvraagbeoordeling
Uitkomst ontvangenDe aanvrager kent de uitkomst en vervolgmogelijkhedenUitkomstcommunicatie

Deze voorbeeldfasen zijn een ontwerpkeuze voor de casus. Ze zijn geen voorgeschreven indeling voor iedere dienstverlener.

Koppel capabilities met een reden

Vraag per fase: wat moet de organisatie kunnen om deze waarde te leveren? Leg vast waarom een capability bijdraagt. Aanvraagbeoordeling ondersteunt bijvoorbeeld Beoordeling verkrijgen omdat de organisatie criteria op de aanvraag moet kunnen toepassen. Een overeenkomst in naam is onvoldoende onderbouwing voor een relatie.

Een capability kan aan meerdere fasen bijdragen. Kopieer die capability dan niet: leg meerdere relaties naar dezelfde code vast. Onderzoek ook welke informatie beschikbaar moet zijn en wie verantwoordelijk is voor de levering van het resultaat.

Toets de uitkomst

Loop de stroom door met iemand die de dienst ontvangt en iemand die het werk uitvoert. Vraag bij iedere overgang of de beloofde waarde aantoonbaar beschikbaar is. Leg wachttijden, ontbrekende informatie en onduidelijke verantwoordelijkheden vast als onderzoekspunten. Vul ontbrekende prestaties niet in op basis van een vermoeden.

Controleer je resultaat

  • Zijn ontvanger, aanleiding en eindresultaat expliciet?
  • Levert iedere fase herkenbare waarde op?
  • Heeft iedere capabilityrelatie een inhoudelijke reden?
  • Zijn aannames over behoeften en prestaties herkenbaar?

Waardestroomcanvas

Vul deze onderdelen in voor je eigen context. De download bevat een lege, bewerkbare template in Markdown die je ook naar je documenteditor kunt kopiëren.

  1. Naam en code
  2. Ontvanger van waarde
  3. Aanleiding of behoefte
  4. Waardepropositie
  5. Begin- en eindgrens
  6. Waardefasen met start- en eindvoorwaarden
  7. Waarde per fase
  8. Capabilities per fase en reden van koppeling
  9. Benodigde informatie en verantwoordelijkheden
  10. Knelpunten met bewijs
  11. Aannames en validatievragen
  12. Review door en datum
Download template (.md)

Over deze uitwerking

EAW-werkwijze en werktemplate. Voorbeelden zijn fictief. Inhoudelijk gecontroleerd op .