Business ArchitectuurHealthcareOrganisatie

Healthcare · Business Architectuur · Organisatiemodel

Healthcare Organisatiebouwblokken

Een provider-neutraal referentiemodel om verantwoordelijkheden voor waarde, zorglevering, governance en enabling capabilities te ontwerpen zonder bestaande afdelingen tot norm te verheffen.

Geen voorgeschreven organigram.

De bouwblokken beschrijven verantwoordelijkheidsgebieden die in een zorgorganisatie herkenbaar moeten worden belegd. Eén bouwblok kan centraal, decentraal, virtueel, netwerkbreed of uitbesteed zijn.

Governancegrenzen blijven zichtbaar.

Toezicht, bestuur, professionele governance, participatie en uitvoering zijn bewust gescheiden. Dat voorkomt dat formele rollen en operationele lijnverantwoordelijkheid door elkaar worden gemodelleerd.

Operating-model view v1.2-NL

Van toezicht tot netwerkgovernance.

De set combineert primaire zorglevering, bestuurlijke en professionele governance, coördinatie en enabling bouwblokken. De precieze inrichting blijft een lokale ontwerpbeslissing.

Governance3

organisatiebouwblokken

Primary care delivery1

organisatiebouwblok

Coordination1

organisatiebouwblok

Assurance2

organisatiebouwblokken

Enabling4

organisatiebouwblokken

Network1

organisatiebouwblok

Conditional mission1

organisatiebouwblok

Bouwblokcatalogus

Ontwerp verantwoordelijkheid, niet alleen dozen en lijnen.

Elke kaart maakt expliciet waarvoor het bouwblok verantwoordelijk is, waar de grens ligt en welke capabilities en waardestromen het primair ondersteunt.

HC-OB-01Governance

Toezichthoudende governance

Verantwoordelijkheid. Onafhankelijk toezicht houden op bestuur, maatschappelijke doelstelling, kwaliteit, continuïteit en zorgvuldige belangenafweging.

Grens. Bestuurt de dagelijkse organisatie niet en neemt geen uitvoerende verantwoordelijkheid van het bestuur over.

Raad van Toezichttoezichthoudend orgaan

Traceability

HC10NL-CAP-0015Corporate governance

HC10NL-CAP-0037Organisatiebreed risicomanagement

HC10NL-CAP-0445Kwaliteitskaderbeheer

HC10NL-CAP-0945Externe verantwoording en toezichtrapportage

HC10NL-CAP-0953Interne audit en assurance

HC-OB-02Governance

Bestuur & enterprise-richting

Verantwoordelijkheid. De zorgorganisatie integraal besturen, richting bepalen, middelen prioriteren en eindverantwoordelijkheid dragen voor de algemene gang van zaken.

Grens. Delegeert verantwoordelijkheden maar behoudt integrale bestuursverantwoordelijkheid; is niet hetzelfde als operationeel lijnmanagement.

Raad van Bestuurdirectieraadexecutive leadership team

Traceability

HC10NL-CAP-0002Organisatiestrategiemanagement

HC10NL-CAP-0010Strategisch portfoliomanagement

HC10NL-CAP-0019Governance van bestuurlijke besluitvorming

HC10NL-CAP-0028Organisatiebreed prestatiemanagement

HC10NL-CAP-0936Zorgportfolio beheren

HC10NL-CAP-0939Veranderportfolio- en transformatiemanagement

HC10NL-CAP-0943Zorgmodelarchitectuur beheren

HC-OB-03Governance

Cliënt- & medewerkersparticipatie

Verantwoordelijkheid. Structurele invloed van cliënten, vertegenwoordigers en medewerkers organiseren op besluiten die hun belangen, zorg en werk raken.

Grens. Is geen lijnverantwoordelijkheid en vervangt geen individuele shared decision making of professionele besluitvorming.

cliëntenraadondernemingsraadmedezeggenschapsorgaan

Traceability

HC10NL-CAP-0023Stakeholderverantwoording

HC10NL-CAP-0115Beheer van participatie en belangenbehartiging

HC10NL-CAP-0058Corporate-affairsmanagement

HC-OB-04Primary care delivery

Zorgleveringseenheden

Verantwoordelijkheid. Daadwerkelijke behandeling, zorg, begeleiding en ondersteuning leveren aan een afgebakende cliëntgroep, populatie, locatie of zorgvorm.

Grens. Wordt gedefinieerd door verantwoordelijkheid voor zorgwaarde, niet door een specifiek medisch specialisme of bestaande afdeling.

zorgteamkliniekwijkteambehandelcentrumwoonzorgeenheid

Traceability

HC10NL-CAP-0124Integrale behoeftebeoordeling

HC10NL-CAP-0137Zorgplanbeheer

HC10NL-CAP-0336Diagnostische synthese

HC10NL-CAP-0957Zorgvoortgang en doelen monitoren

HC10NL-CAP-0185Generalistische en ambulante zorgverlening

HC10NL-CAP-0198Acute, spoed- en klinische zorg

HC10NL-CAP-0211Verpleegkundige, persoonlijke en verblijfszorg

HC10NL-CAP-0229Geestelijke gezondheidszorg en gedragszorg

HC10NL-CAP-0246Revalidatie, therapie en participatieondersteuning

HC10NL-CAP-0267Geboorte-, kind- en gezinszorg

HC10NL-CAP-0284Specialistische en procedurele zorg

HC10NL-CAP-0297Palliatieve en levenseindezorg

HC-OB-05Coordination

Toegang, flow & zorgcoördinatie

Verantwoordelijkheid. Zorgvraag ontvangen, prioriteren en matchen met beschikbare capaciteit en de samenhang over teams, locaties en organisaties heen borgen.

Grens. Levert niet noodzakelijk zelf de inhoudelijke zorg en is niet hetzelfde als strategisch netwerkmanagement.

centrale intaketransferbureauzorgbemiddelingbed- en capaciteitsregiecase management

Traceability

HC10NL-CAP-0063Beheer van zorgtoegang

HC10NL-CAP-0089Afstemming van zorgvraag en capaciteit

HC10NL-CAP-0094Triagemanagement

HC10NL-CAP-0098Zorgnavigatiemanagement

HC10NL-CAP-0146Multidisciplinaire zorgcoördinatie

HC10NL-CAP-0150Casemanagement

HC10NL-CAP-0163Zorgovergangsmanagement

HC10NL-CAP-0154Organisatieoverstijgende zorgcoördinatie

HC10NL-CAP-0081Afspraaklevenscyclusbeheer

HC-OB-06Assurance

Professionele & klinische governance

Verantwoordelijkheid. Professionele verantwoordelijkheid, standaarden, bevoegdheden, zorginhoudelijke besluitvorming en peer assurance bestuurlijk borgen.

Grens. Is niet hetzelfde als HR, corporate governance of het generieke kwaliteitssysteem; professionele ruimte en professionele verantwoordelijkheid blijven expliciet herkenbaar.

medische stafvakgroepenprofessionele adviesraadverpleegkundige adviesraadclinical governance board

Traceability

HC10NL-CAP-0471Governance van klinische standaarden en protocollen

HC10NL-CAP-0475Professionele verantwoording

HC10NL-CAP-0546Beheer van klinische bevoegdheden

HC10NL-CAP-0573Beheer van professionele bevoegdheidsgrenzen

HC10NL-CAP-0476Beheer van collegiale beoordeling

HC10NL-CAP-0477Professionele praktijk beoordeling

HC10NL-CAP-0545Verificatie van beroepskwalificaties

HC-OB-07Assurance

Kwaliteit, veiligheid & verbeteren

Verantwoordelijkheid. Kwaliteits- en veiligheidsnormen vertalen naar beheersing, uitkomsten meten, incidenten leren en verbetering aantoonbaar sluiten.

Grens. Ondersteunt en toetst de lijn maar neemt de primaire verantwoordelijkheid voor goede zorg niet over van bestuur en zorgprofessionals.

kwaliteit & veiligheidpatient safety officeclinical improvementinfectiepreventie

Traceability

HC10NL-CAP-0445Kwaliteitskaderbeheer

HC10NL-CAP-0449Kwaliteitsmeting en -verbetering

HC10NL-CAP-0458Beheer van veiligheidsrisico

HC10NL-CAP-0462Incidentmanagement

HC10NL-CAP-0466Veiligheidsleren beheren

HC10NL-CAP-0484Beheer van infectiepreventieprogramma

HC10NL-CAP-0497Beschermingsmanagement

HC10NL-CAP-0450Meting van kwaliteitsprestaties

HC-OB-08Enabling

Workforce & mensorganisatie

Verantwoordelijkheid. Voldoende, gekwalificeerde, gezonde en inzetbare workforce beschikbaar maken, ontwikkelen, administreren en behouden.

Grens. Borgt workforcevoorwaarden maar vervangt professionele governance of operationele zorgleiding niet.

HR / People & Cultureworkforce planningleren & ontwikkelenarbodienst

Traceability

HC10NL-CAP-0527Personeelsbehoefteplanning

HC10NL-CAP-0536Talentwerving

HC10NL-CAP-0540Medewerkersonboarding

HC10NL-CAP-0566Leren en ontwikkelen

HC10NL-CAP-0575Beheer van bedrijfsgezondheid

HC10NL-CAP-0579Beheer van medewerkerswelzijn

HC10NL-CAP-0583Beheer van medewerkersveiligheid

HC10NL-CAP-0588Medewerkersprestatiemanagement

HC10NL-CAP-0975Personeelsadministratie en beloning beheren

HC10NL-CAP-0971Niet-werknemers en professionele affiliaties beheren

HC10NL-CAP-0544Kwalificatie- en bevoegdhedenbeheer

HC-OB-09Enabling

Financiën, contractering & performance

Verantwoordelijkheid. Financieringsafspraken, begroting, opbrengsten, kosten, verslaglegging en integrale performance zodanig besturen dat zorgwaarde financieel houdbaar en aantoonbaar is.

Grens. Is niet de eigenaar van zorgkwaliteit of zorginhoud, maar verbindt financiële voorwaarden en prestaties aan de maatschappelijke opdracht.

Finance & Controlzorgverkoop / contracteringrevenue cyclebusiness control

Traceability

HC10NL-CAP-0637Budgettering en prognose

HC10NL-CAP-0641Kostprijs- en managementaccounting

HC10NL-CAP-0645Financiële rapportage en beheersing

HC10NL-CAP-0649Beheer van treasury en liquiditeiten

HC10NL-CAP-0654Contractering met financiers

HC10NL-CAP-0671Beheer van declaraties en facturen

HC10NL-CAP-0028Organisatiebreed prestatiemanagement

HC10NL-CAP-0945Externe verantwoording en toezichtrapportage

HC-OB-10Enabling

Informatie, data & digitaal

Verantwoordelijkheid. Informatie, data, digitale oplossingen, interoperabiliteit, privacy, security en technologie als betrouwbare enterprisevoorziening bestuurbaar maken.

Grens. Is niet eigenaar van alle informatie-inhoud; business- en zorgverantwoordelijkheid voor betekenis en gebruik blijft buiten de technische functie herkenbaar.

informatievoorzieningdata officeIT / digitalenterprise architectureCISO / privacy

Traceability

HC10NL-CAP-0727Datagovernance

HC10NL-CAP-0731Datakwaliteitsmanagement

HC10NL-CAP-0739Interoperabiliteit en informatie-uitwisseling

HC10NL-CAP-0752Analyse, informatie-inzicht en secundair datagebruik

HC10NL-CAP-0770Digitale dienstverlening en productmanagement

HC10NL-CAP-0783Technologiedienstverlening

HC10NL-CAP-0805Cybersecurityoperaties

HC10NL-CAP-0813Privacy engineering en gegevensbescherming

HC10NL-CAP-0817AI- en algoritmegovernance

HC10NL-CAP-0809Securityarchitectuur en -borging

HC10NL-CAP-0006Businessarchitectuurbeheer

HC-OB-11Enabling

Operations, faciliteiten & supply

Verantwoordelijkheid. Fysieke middelen, goederen, logistiek, locaties, apparatuur en facilitaire diensten veilig, duurzaam en beschikbaar houden voor zorgverlening.

Grens. Levert randvoorwaarden voor zorg maar is niet de eigenaar van het klinische behandelbesluit of professionele standaard.

facilitair bedrijfinkooplogistiekvastgoedmedische technologieapotheekvoorziening

Traceability

HC10NL-CAP-0683Inkoop en commercieel leveranciersmanagement

HC10NL-CAP-0822Facilitair en vastgoedmanagement

HC10NL-CAP-0831Nutsvoorzieningen en duurzaamheid

HC10NL-CAP-0835Medische apparatuur en assetmanagement

HC10NL-CAP-0848Toeleveringsketen en voorraadbeheer

HC10NL-CAP-0865Steriele, omgevings- en hospitalitydiensten

HC10NL-CAP-0358Medicatieverstrekking en -voorziening

HC10NL-CAP-0879Patiënten- en cliëntenvervoer

HC10NL-CAP-0883Transport van monsters en materialen

HC-OB-12Network

Netwerk- & partnergovernance

Verantwoordelijkheid. Duurzame samenwerking met andere zorgaanbieders, publieke partijen, financiers en ketenpartners bestuurlijk organiseren waar waarde organisatiegrenzen overschrijdt.

Grens. Is geen interne afdelingseis: dit bouwblok kan als gezamenlijk netwerkmechanisme buiten de formele organisatiestructuur bestaan.

regionaal zorgnetwerkketenbestuurpartnership boardsamenwerkingsverband

Traceability

HC10NL-CAP-0896Zorgnetwerkgovernance

HC10NL-CAP-0900Samenwerkingsgovernance

HC10NL-CAP-0058Corporate-affairsmanagement

HC10NL-CAP-0154Organisatieoverstijgende zorgcoördinatie

HC10NL-CAP-0748Organisatieoverstijgende uitwisseling van gezondheidsinformatie

HC10NL-CAP-0905Verwijsnetwerkmanagement

HC10NL-CAP-0909Management van gedeelde zorgnetwerken

HC-OB-13Conditional mission

Onderzoek, onderwijs & kennis

Verantwoordelijkheid. Waar dit onderdeel van de maatschappelijke of academische opdracht is: onderzoek uitvoeren, formeel professioneel onderwijs leveren en kennis/evidence naar de praktijk vertalen.

Grens. Conditioneel bouwblok; niet iedere zorgaanbieder heeft een zelfstandige onderzoeks- of onderwijsopdracht.

research instituteacademieopleidingsorganisatieknowledge & evidence centre

Traceability

HC10NL-CAP-0592Onderzoeksportfoliomanagement

HC10NL-CAP-0600Uitvoering van klinisch onderzoek

HC10NL-CAP-0606Klinisch-onderwijsmanagement

HC10NL-CAP-0610Vervolg- en specialistisch onderwijs

HC10NL-CAP-0619Evidencebeheer

HC10NL-CAP-0623Kennismanagement

HC10NL-CAP-0628Innovatiemanagement

HC10NL-CAP-0632Evaluatie van zorgtechnologie

Ontwerpprincipes

Een gezond operating model maakt verantwoordelijkheid expliciet zonder één organisatiestructuur te dicteren.

De Governancecode Zorg ondersteunt het expliciete onderscheid tussen bestuur en toezicht en benadrukt professionele verantwoordelijkheid voor goede zorg. EAW vertaalt dat naar businessarchitectuur-bouwblokken, niet naar een juridisch of HR-organogram.

Organiseer rondom verantwoordelijkheid voor waarde en vermogens, niet uitsluitend rondom historische afdelingen.
Houd toezicht, bestuur, professionele governance en uitvoering expliciet van elkaar onderscheiden.
Laat organisatiegrenzen de end-to-end waardestroom niet onderbreken: richt coördinatie en netwerkgovernance bewust in.
Beleg informatie-eigenaarschap bij de business en zorg; techniek faciliteert maar bepaalt niet zelfstandig de betekenis.
Gebruik dit model als archetype. Omvang, centralisatie, sourcing en juridische vorm zijn lokale ontwerpkeuzes.

Governancecode Zorg 2022 Governance · inrichting Governance · goed bestuur

Samenhang

Gebruik organisatie pas nadat waarde en capabilities duidelijk zijn.

Begin met de stakeholderwaarde en benodigde capabilities. Gebruik daarna de organisatiebouwblokken om verantwoordelijkheid te beleggen en de informatieobjecten om informatie-eigenaarschap en samenwerking toetsbaar te maken.

01Waardestromen

Welke stakeholderwaarde end-to-end moet worden gerealiseerd.

Open waardestromen →

02Capabilities

Welke blijvende organisatievermogens nodig zijn, los van de huidige structuur.

Open capabilities →

03Organisatie

Waar verantwoordelijkheid voor besturing, uitvoering en enabling kan landen.

Bekijk bouwblokken →

04Informatie

Welke businessinformatie de samenwerking tussen bouwblokken en capabilities draagt.

Open informatieobjecten →